خانه پیش‌ساخته ساختمانی است که تمام اجزای آن، از اسکلت فولادی سبک تا دیواره‌های ساندویچ پانل عایق، در کارخانه تولید و سپس در کارخانه یا محل پروژه مونتاژ می‌شود. این سازه‌ها در ۳۰ تا ۴۵ روز کاری تحویل می‌شوند، تا زلزله ۹ ریشتر پایدارند و بیش از ۵۰ سال عمر مفید دارند.

تعریف خانه پیش ساخته

خانه پیش‌ساخته (Prefabricated Home) به سازه، ساختمان یا ویلایی گفته می‌شود که اجزای آن در کارخانه ساخته شده و سپس به‌صورت کامل در کارخانه یا در محل پروژه مونتاژ می‌گردد. این بناها از آلیاژهای سبک و مستحکم فولادی، ساندویچ‌پانل‌های عایق، چوب و مصالح پلیمری مدرن تشکیل می‌شوند.

ایده ساخت این سازه‌ها به قرن ۱۸ میلادی برمی‌گردد، اما پس از جنگ جهانی دوم و نیاز شدید به مسکن بود که به‌طور جدی شکل گرفت. امروز در بسیاری از کشورهای توسعه‌یافته، در ساخت بخش بزرگی از ساختمان‌ها از اجزای پیش‌ساخته استفاده می‌شود.

انواع خانه پیش ساخته بر اساس روش مونتاژ

ساختمان‌های پیش‌ساخته از نظر روش ساخت و نصب در سه دسته اصلی قرار می‌گیرند:

• مونتاژ در کارخانه: ساختمان کامل و تجهیزشده حمل و روی فونداسیون قرار می‌گیرد.
• مونتاژ در محل: قطعات بسته‌بندی و در محل پروژه پیچ‌ومهره می‌شوند؛ مناسب متراژهای بزرگ.
• با فونداسیون بتنی: برای سکونت دائمی و ساختمان‌های چندطبقه.

انواع خانه پیش ساخته بر اساس مصالح

ساندویچ پانلی: رایج‌ترین نوع؛ یک لایه عایق میان دو ورق فلزی. سبک، سریع و با عایق‌بندی عالی.

LSF (قاب فولادی سبک): اسکلت از مقاطع سرد نوردشده با اتصالات پیچی؛ امکان ساخت تا ۵ طبقه.

چوبی: پانل‌های کدگذاری‌شده که به‌صورت زبانه و کام در هم قفل می‌شوند؛ مناسب مناطق ییلاقی.

بتنی سبک: با همه امکانات بنای معمولی، در دو نوع قابل حمل و غیرقابل حمل.

مزایای خانه پیش ساخته

• پایداری در برابر زلزله تا ۹ ریشتر
• امکان نصب در هر شرایط آب‌وهوایی
• عایق عالی در برابر گرما و سرما و کاهش چشمگیر مصرف انرژی
• ساخت و نصب بسیار سریع و بهره‌برداری زودهنگام از سرمایه
• هزینه نگهداری پایین در مقایسه با ساختمان‌های سنتی
• وزن کم و در نتیجه کاهش هزینه فونداسیون
• قابلیت جابه‌جایی و استفاده دوباره بدون هدررفت مصالح
• فضای داخلی بیشتر به‌دلیل دیوارهای نازک‌تر
• ساخت بدون نخاله و مزاحمت برای همسایگان

کاربردهای ساختمان پیش ساخته

ساختمان‌های پیش‌ساخته امروز فراتر از اسکان موقت، برای پروژه‌های دائمی هم به کار می‌روند: مسکونی، ویلایی، اداری، خوابگاهی، نمازخانه، سرایداری، کمپ‌های اضطراری، سالن اجتماعات، سرویس بهداشتی و موتورخانه.

آیا خانه پیش ساخته برای سکونت دائمی مناسب است؟

بله. خانه‌های پیش‌ساخته دائمی با شاسی‌های فولادی مقاوم، دیواره‌های عایق چندلایه و تأسیسات توکار استاندارد، عمر مفید بالای ۵۰ سال دارند و از نظر استحکام، رفاه و ایمنی تفاوتی با ساختمان‌های سنتی ندارند.

بله. نیروی زلزله با وزن سازه رابطه مستقیم دارد؛ خانه پیش‌ساخته به‌دلیل وزن مرده بسیار کم، اتصالات انعطاف‌پذیر پیچ‌ومهره‌ای و توزیع یکنواخت نیرو در اسکلت گالوانیزه، در زلزله‌های شدید تا ۹ ریشتر پایداری بالایی دارد و مطابق آیین‌نامه ۲۸۰۰ طراحی می‌شود.

وزن کمتر، نیروی کمتر

شتاب ناشی از زلزله نیرویی متناسب با جرم ساختمان ایجاد می‌کند. سازه‌های سنتی با دیوارهای آجری و سقف‌های بتنی سنگین، نیروی بسیار بیشتری را تحمل می‌کنند. در مقابل، اسکلت فولادی سبک و دیواره‌های ساندویچ پانلی بار مرده را به‌شدت کاهش می‌دهند و همین سبکی، مانع تخریب و آوار در تکانه‌های شدید می‌شود.

شکل‌پذیری اتصالات

اتصالات پیچ‌ومهره‌ای و پیوستگی جداره‌ها اجازه می‌دهند سازه در زلزله کمی تغییر شکل دهد و انرژی را جذب کند، بی‌آنکه بشکند. این همان رفتاری است که در آیین‌نامه‌های لرزه‌ای به آن شکل‌پذیری می‌گویند.

استانداردها

سازه‌های پیش‌ساخته داریا مطابق مباحث مقررات ملی ساختمان و ویرایش چهارم آیین‌نامه ۲۸۰۰ زلزله طراحی می‌شوند. با سیستم LSF حتی ساخت ساختمان‌های تا ۵ طبقه نیز با ضریب ایمنی بالا امکان‌پذیر است.

مقاومت در برابر شرایط جوی

جدا از زلزله، این سازه‌ها در برابر رطوبت، بادهای شدید و تغییرات دمایی هم مقاوم‌اند. اجرای آن‌ها به سرما یا بارندگی وابسته نیست و در هر فصلی ممکن است.